Henri B. Kagan و Kenso Soai به عنوان برندگان جایزه نوبل شیمی در سال ۲۰۲۳ معرفی شدند. این دو دانشمند به خاطر تلاش‌های خود در حل مشکلات مرتبط با تصاویر آیینه‌ای در مولکول‌ها که قرن‌ها مورد توجه علم شیمی بوده، مورد تقدیر قرار گرفتند.
اهمیت تصاویر آیینه‌ای در شیمی
بسیاری از مولکول‌های زیستی در نسخه‌هایی وجود دارند که به ظاهر مشابه هستند اما تفاوت‌هایی دارند، مانند دستان راست و چپ. برای مثال، یکی از تصاویر آیینه‌ای مولکول کاروون بوی نعناع می‌دهد، در حالی که دیگری بوی زیره را دارد. در طراحی داروها، دانشمندان باید از تصویر آیینه‌ای خاصی استفاده کنند که به درمان بیماری‌ها کمک کند، نه نسخه‌ای که ممکن است عوارض جانبی ایجاد کند.
بیشتر بخوانید: دانیل دریستکول، وزیر سابق ارتش، اختلافات خود با پیت هگست را تأیید کرد
Kagan و Soai روش‌هایی را برای هدایت واکنش‌های شیمیایی به سمت تولید تصویر آیینه‌ای مورد نظر ابداع کردند. Peter Somfai، عضو کمیته نوبل شیمی، این کشفیات را «احتمالاً جذاب‌ترین آزمایش در شیمی آلی» توصیف کرد و افزود که این یافته‌ها درک ما از چیرالیته مولکولی — چگونگی ایجاد، تقویت و انتقال آن — را متحول کرده است.
دستاوردها و تأثیرات بر روی داروسازی
چیرالیته، واژه‌ای است که از زبان یونانی به معنای «دست» مشتق شده است. در دهه ۱۹۸۰، Kagan نشان داد که ممکن است روشی برای طراحی واکنش‌ها به منظور تولید یک شکل از یک مولکول نسبت به دیگری وجود داشته باشد. سال‌ها بعد، Soai این ایده را به واقعیت تبدیل کرد و اولین واکنش شیمیایی را ایجاد کرد که تنها یکی از تصاویر آیینه‌ای یک مولکول را تولید می‌کند.
کمیته نوبل در بیانیه‌ای اعلام کرد: «جز زندگی خود، هیچ‌کس قبل از این موفقیت را به دست نیاورده است.» Somfai همچنین به این نکته اشاره کرد که نمی‌توان به سادگی گفت که این دارو یا آن دارو با استفاده از این روش توسعه یافته است، بلکه این روش به عنوان ابزاری برای درک چگونگی توسعه کاتالیزورها و نحوه عملکرد آن‌ها به کار می‌رود.
Rigoberto Hernandez، رئیس انجمن شیمی آمریکا، اعلام کرد: «داروهایی که امروز داریم بدون این شیمی ممکن نبودند.» Kagan، که ۹۵ سال دارد و در فرانسه متولد شده، به Université Paris-Sud در اورسای، فرانسه وابسته است. Soai، متولد ۱۹۵۰ در ژاپن، با دانشگاه علم توکیو همکاری دارد.
آکادمی علوم فرانسه، که Kagan عضو آن است، به این دو دانشمند تبریک گفت و ابراز افتخار کرد. هیچ‌یک از Université Paris-Sud یا دانشگاه علم توکیو به درخواست‌های فوری برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
Soai در تماس تلفنی با کمیته نوبل و خبرنگاران گفت: «از دریافت این خبر بسیار خوشحالم. البته این یکی از هیجان‌انگیزترین روزهای زندگی من است.» او توضیح داد که در حال خرید در نزدیکی خانه‌اش بود که با کمیته نوبل تماس گرفته شد.
آکادمی سلطنتی علوم سوئد برندگان را در استکهلم اعلام کرد. در سال گذشته، سه دانشمند به خاطر توسعه ساختارهای مولکولی جدید که می‌توانند مقادیر زیادی گاز را در خود جای دهند، جایزه نوبل شیمی را دریافت کردند. این دستاوردها زمینه‌ساز امکان جذب گازهای گلخانه‌ای از جو یا برداشت رطوبت از محیط‌های بیابانی هستند.
جایزه نوبل امسال از دوشنبه با جایزه پزشکی آغاز شد که به سه دانشمند اهدا شد و ابزار جدیدی را که از نور برای کمک به درک عملکرد مغز استفاده می‌کند، توسعه دادند. جایزه فیزیک روز سه‌شنبه به تلاش‌های یک دانشمند برای رفع ابهام از گروه نادری از نوترینوها تعلق گرفت.
جایزه ادبیات روز پنجشنبه به برنده خود اهدا خواهد شد. پس از اعطای جایزه صلح در روز جمعه، جایزه نوبل یادبود در علوم اقتصادی روز دوشنبه اعلام می‌شود. مبلغ جایزه امسال ۱۲ میلیون کرون سوئد (حدود ۱.۲ میلیون دلار) است، چه برای یک فرد، یک گروه کوچک از برندگان یا یک سازمان.
بیشتر بخوانید: قانون جدید دموکرات‌های مجلس نمایندگان مانع از تجارت در بازار پیش‌بینی انتخابات می‌شود · پیشرفت‌های FDA در ارزیابی سهام Intellia: آیا آینده‌ای روشن در انتظار است؟
