ایران بر این موضوع تأکید کرد که تنها دیپلماسی میتواند تنشهای موجود با ایالات متحده و اسرائیل را کاهش دهد. این اظهارات پس از آن مطرح شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، طرح صلح ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و پایان درگیریها را رد کرد.
شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در رسانههای اجتماعی نوشت: "شرایط ما مشخص است و هرگونه اقدام به بازگشایی تنگه هرمز منوط به تأمین این شرایط است." وی افزود: "تنها یک راه حل مذاکرهای میتواند ما را از این بنبست خارج کند." ایران هفته گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک، یک طرح صلح را اعلام کرد و گفت که این پیشنهاد از طریق واسطههای قطری به آمریکاییها منتقل شده است.
بیشتر بخوانید: تحولات در سیاستهای مهاجرتی احزاب در آستانه انتخابات ۲۰۲۴
واکنش ترامپ و ادامه مذاکرات
ترامپ در روز شنبه گفت که وی این طرح را رد کرده و مدعی شد که ناامیدی ایران آنها را به سمت توافق در مورد تنگه هرمز سوق میدهد. وی در کاخ سفید به خبرنگاران گفت: "آنها میخواهند که توافقی به سرعت برای بازگشایی تنگه هرمز حاصل کنند زیرا به شدت در حال باخت هستند." با این حال، ترامپ در یک مصاحبه تلفنی اعلام کرد که انتظار دارد مذاکرهکنندگان آمریکایی در این هفته به مذاکرات بیشتری بپردازند.
عراقچی همچنین اعلام کرد که واسطهها که مذاکرات تهران با واشنگتن را تسهیل میکنند، بهطور رسمی رد طرح را به ایران منتقل نکردهاند. وی گفت: "ما منتظر هستیم تا واسطهها نظرات قطعی را به ما منتقل کنند و ما بر اساس آنها تصمیم خواهیم گرفت." ایالات متحده همچنین تحریمهای اقتصادی را بر ایران تحمیل کرده است تا فشاری به تهران وارد آورد و از حملات ایرانیان به کشتیها در تنگه هرمز جلوگیری کند.
تأثیرات جنگ و تنشهای منطقهای
فرمانده کل ارتش ایران، امیر حاتمی، گفت که جنگ در مرحلهای حیاتی و تعیینکننده قرار دارد و افزود که تهران نمیتواند وضعیتی را بپذیرد که در آن نتواند تجارت کند در حالی که قدرتهای خارجی از آبراههای استراتژیک منطقه استفاده میکنند. او گفت: "اگر ایران نتواند تجارت کند، اگر ایران نتواند زندگی کند، هیچکس نخواهد توانست تجارت یا زندگی کند."
تلاشهای قبلی برای دیپلماسی برای پایان دادن به جنگ، که از ۲۸ فوریه با حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران آغاز شد، ناموفق بوده است. این جنگ بین توقفها و حملات تجدید شده ادامه یافته و هزاران نفر را کشته و نیروهای متعارف ایران را تضعیف کرده است و اقتصاد در حال حاضر آسیبدیده ایران را بیشتر تحت فشار قرار داده است.
ایران و متحدانش همچنین به این درگیری در سطح منطقهای پاسخ دادهاند. ایران با استفاده از پهپادها و موشکها به متحدان آمریکایی خود در خلیج حمله کرده است و در یمن، متحدان حوثیاش، منافع عربستان سعودی را هدف قرار دادهاند. عربستان سعودی، بزرگترین کشور در میان کشورهای خلیج فارس، در این ماه به شدت به جنگ کشیده شده است.
وزارت بهداشت حوثیهای یمن اعلام کرد که در یک حمله به فروشگاههایی در بازار در تقاطع ماویya در استان تعز، هفت نفر کشته و ۴۰ نفر زخمی شدند، از جمله کودکان. در ادامه، دولت به رسمیت شناخته شده یمن گفت که نیروهایش یک اردوگاه نظامی حوثی و خودروها را در همان تقاطع هدف قرار دادهاند.
پیامدهای اقتصادی و جهانی
ایران همچنین با رقبای سعودی خود در مورد تنگه هرمز در جریان دیپلماسی کوتاه مدت در نیویورک درگیر شد، که نشاندهنده ابعاد یک درگیری هفتماهه است که جریانهای نفتی را در یک مسیر حیاتی مختل کرده و بر اقتصاد جهانی تأثیر گذاشته است. عراقچی به خبرنگاران در سازمان ملل در روز جمعه گفت که توافق پیشنهادی، یک شمارش معکوس هفت روزه برای بازگشایی تنگه و توقف درگیریهای منطقهای را آغاز میکند.
او گفت: "اگر ایالات متحده اراده جدی برای توافق و بازگشایی تنگه هرمز داشته باشد، همه چیز اکنون آماده است." در صورت توافق ایالات متحده، طرفهای درگیر میتوانند مذاکرات گستردهتری را در موضوعات متقابل آغاز کنند. این میتواند شامل مباحثاتی درباره برنامه هستهای ایران باشد.
رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، در مصاحبهای گفت که تهران برای مذاکرات در مورد برنامه هستهای و دیگر مسائل آماده است، اما هیچگاه تحت فشار یا زورگویی قرار نخواهد گرفت.
بیشتر بخوانید: اعلام وضعیت اضطراری در پایگاه هوایی بریتانیا مورد استفاده نیروهای آمریکایی · ترامپ: مذاکرات آمریکا و ایران این هفته ادامه خواهد یافت
