هند با احیای واردات نفت خام و کاهش مالیات صادرات، به عنوان گزینه اصلی برای پر کردن جای خالی چین در بازار جهانی سوخت شناخته میشود. تصمیم چین برای تعلیق صادرات سوخت در ماه اکتبر، نگرانیهایی را درباره محدودیت عرضه در بازارهای جهانی ایجاد کرده است.
ظرفیت پالایشی و سابقه صادرات هند
هند با داشتن چهارمین سامانه پالایشگاهی بزرگ جهان، ۲۳ پالایشگاه دارد که میتوانند روزانه حدود ۸۹۰ میلیون لیتر نفت خام را فرآوری کنند. این زیرساخت قوی، دهلینو را به یکی از تامینکنندگان مهم سوخت برای اقتصادهای آسیایی تبدیل کرده است. در مقایسه با چین، هند همواره صادرکننده بزرگتری برای فرآوردههای سوختی بوده است. دادههای کپلر نشان میدهد مجموع صادرات گازوئیل، بنزین و سوخت جت هند در سال ۲۰۲۵ به حدود ۴۷ میلیون تن رسید، در حالی که چین در همان سال ۲۵٫۴ میلیون تن صادر کرده است.
بیشتر بخوانید: بازارهای جهانی با وجود انتظارات کاهش نرخ بهره فدرال رزرو به صورت مختلط آغاز شدند
با این حال، صادرات ترکیبی هند در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۲۳ درصد کاهش یافته است. جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران از اواخر فوریه بر عرضه نفت خاورمیانه تاثیر گذاشته و بیشتر اقتصادهای بزرگ به سهمیهبندی نفت و سوخت روی آوردهاند. در این شرایط، دولت هند عوارض صادرات سوخت را افزایش داد تا از کاهش ذخایر داخلی جلوگیری کند.
چشمانداز صادرات و فرصتهای جدید
چشمانداز صادرات سوخت هند اکنون پس از کاهش مالیاتهای صادراتی روشنتر شده و هدایت محصولات به بازارهای بینالمللی جذابیت بیشتری پیدا کرده است. احتمال جهش صادرات نفت خام خاورمیانه یکی از عوامل اصلی تسهیل مالیاتهای صادرات سوخت هند به شمار میرود. هند بهطور سنتی حدود ۴۵ تا ۵۰ درصد نفت خام موردنیازش را از خاورمیانه تامین میکند و در سال ۲۰۲۵ هر ماه حدود ۹٫۴ میلیون تن نفت از این منطقه وارد کرده است.
جنگ ایران که اواخر فوریه آغاز شد، میانگین واردات ماهانه نفت هند از خاورمیانه را به کمتر از ۶ میلیون تن کاهش داد. با این حال، طبق دادههای کپلر، تحویل محمولهها به هند در سپتامبر از ۱۱٫۳ میلیون تن فراتر رفته است که بالاترین میزان واردات ماهانه نفت هند از خاورمیانه از فوریه محسوب میشود.
امارات متحده عربی، استرالیا، تانزانیا، سنگاپور و آفریقای جنوبی در سال ۲۰۲۵ مهمترین مقصدهای صادرات سوخت هند بودند. تردد نفتکشها از تنگه هرمز و مسیرهای پیرامون آن همچنان تحت تاثیر جنگ ایران قرار دارد و صادرکنندگان هندی احتمالا بازارهایی را در اولویت قرار خواهند داد که کمتر در معرض تبعات جنگ قرار دارند.
کنارهگیری چین از بازار، حداقل برای چند هفته، فرصت هدفگیری بازارهایی مانند اندونزی، ویتنام و فیلیپین را برای فروشندگان هندی فراهم میکند. اگر پالایشگاههای هند بتوانند همزمان با عقبنشینی چین، عرضه به خریداران نیازمند را افزایش دهند، هند ممکن است به یکی از مهمترین تامینکنندگان نهایی و انعطافپذیر فرآوردههای پالایشی در جهان تبدیل شود.
این نقشی است که به طور سنتی در اختیار چین بوده و سامانه عظیم پالایشگاهی آن مدتها مانند سوپاپ اطمینان بازارهای منطقهای سوخت عمل کرده است. با این حال، تمایل مکرر پکن به محدود کردن صادرات برای حفظ امنیت انرژی داخلی، باعث شده واردکنندگان دیگر نتوانند هنگام بروز کمبود، عرضه محمولههای چینی را قطعی بدانند.
در نهایت، هند به تدریج گزینه جایگزینی ارائه میدهد و با تقویت پیوندهای خود با تامینکنندگان نفت خام خاورمیانه، آمادگی بیشتری برای ورود سهم بزرگتری از تولید سوخت به بازارهای بینالمللی پیدا کرده است.
بیشتر بخوانید: کسبوکارهای صدساله ژاپن در برابر چالشهای جدید قرار دارند · شی جینپینگ پیام جدیدی دربارهٔ تایوان در جشن روز ملی چین مطرح کرد



